CHYURUM WUNPAWNG JINGHPAW AMYU SHA NI A SHACHYEN SHAGA/ GANAWN MAZUM AI LAM

Ka ai, Salang Um Tu Lum

Wunpawng Jinghpaw amyu sha ni hta kaga grin nga sai amyu sha ni hte maren greng ai/ htuk ai htunghking hpe hpan wa Karai Kasang jaw tawn sai hte maren daini na ten du hkra jailang akyu rawng ai sha n-ga arawng sadang mung hkam la lu nga saga ai. Htunghking ngu ai hta grau nna anhte Wunpawng Jinghpaw ni a lapran e Mayu hte Da-ma, Kahpu Kanau ngu nna shachyen shaga kanawn mazum ai lam mung, manu dan la ai Karai Kasang kaw na shaman chyeju rai nga ai law.

Wunpawng Jinghpaw Amyu sha ni a Htunghking Shachyen Shaga lam hpe ntsa lam nre sha sung sung li li hkaja wa yu yang, ram ram madang tsaw ai hte labau tsawm htap ai sakse ni hpe mu lu na ga ai. Shachyen shaga ai Htunghking hpe grin nga sai Mungkan na amyu masha, ga shadawn: Miwa, English, American, Indian, Iran, French amyu sha ni hta Htinggaw mying (Family Name) nga shajang hkra raitim lahta e tsun wa sai, Hpunau Amyu, Ma-yu Amyu hte Da-ma Amyu ngu nna shada shachyen shaga ai lam nnga ai hpe hkaja chye lu ai.

Htunghking Shachyen Shaga lam hte seng nna bawngban jahkrup ai, lakjet galaw sa wa ai, ndai laika gaw ngai chyoi chye la sai ngu ai nrai, ngai chye na ai lam ni hpe ya galu kaba wa nga sai ram ni hte tinang Wunpawng Jinghpaw amyu sha ni hte tsan gang nga kaba wa ai amyu sha ji nban yawng a matu yaw shada ai lam rai nga mali ai.

Wunpawng Jinghpaw Amyu sha ni a Htunghking Shachyen Shaga lam hpe hkaja wa yu yang, ginra hta hkan nna loili shai hkat ai lam nga ai zawn amyu ru-sai, htinggaw mying hte dai ni a shingdu labau ni hpe nchye ai majaw seng ang ai masha langai a hkam la ai hte shachyen shaga sa wa ai hpe mu chye lu ai. Kaning re grupyin masa hta mi rai rai anhte gaw shachyen shaga kanawn mazum nga ai hte maren ndai Htunghking Shachyen Shaga lam hpe anhte yawng gaw ntsa lam sha pyi tup hkrak chyena,hkansa, sunglang ra na ga ai. Dai nre sha tinang chye ai hku ginra hkan nna shaga ai rai yang, shawng lam e nmu mada ai mayak manghkang byin pru wa mai ai sha n-ga sharai nlu hkra re lawnglam ni byin wa mai nga ai, Ga shadawn: Florida kaw na dip shapraw ai, numbat(2) lang ngu na KACHIN TIMES USA Magazine hta laika ka sara Myu Tsaw Li ka ai, SHACHYEN SHAGA AI HTUNGHKING ngu ai gabaw npu e column 1 jahtum na gayan(sentence) hta .. Marip hte Lahpai gaw kahpu kanau nga nna ka tawn ai hpe mu lu ai, anhte yawng sawn yu na lam gaw Marip Amyu Lakung na Marip Nding hte Marip N-gang shada gaw Ma-yu hte Da-ma ngu shachyen ai, dai hte maren Zi Lahpai nta rai nga ai Lu-myang Lahpai hte Mangkala Chyauhpa Lahpai shada Ma-yu hte Da-ma hku nna mahku mara ma ai rai yang Amyu Lakung kaba ni rai nga ai, Lahpai hte Marip gaw hpunau re ngu nna shachyen shaga sa wa ai rai yang Wunpawng Jinghpaw nga ai ginra shagu hta hkapla mai ai shachyen shaga lam rai na kun, dai hte maren amyu ru-sai hte htinggaw mying ni a labau nchye ai sha shachyen shaga shut nna htawm hpang de mayak manghkang byin ai lam ni hpe mung du ai ginra shagu hta hkrum/ mu wa yu ai, ga shadawn: Lashi La wa hte Labang Num, Sau La wa hte Hpakawn Num wa htinggaw de ai lam nga ma ai.(Lashi nta ni hta Lashi Labya hte Lashi Labang ngu hpan (2) nga ai, Lashi Labang nta ni gaw Jasen Labang rai nna Labang ni hte nta langai hku sha masat ai ginra law law nga ai. Dai hte maren Sau hte Hpakawn ni mung Ningshang Maran nta ni hkrai rai nna ginra law law hta nta langai sha naw hkap la tawn nga ai.

Laiwa sai shaning (150)ning a shawng daw de Wungpawng Jinghpaw Amyu sha ni a lapran ndai Htunghking Shachyen shaga lam gaw grai wa yak hkak na lam nnga na re ngu maram lu ai, raitim daini na prat gaw hpaga yumga a majaw, Hpaji hparat tam hkawm ai majaw shing nrai lam amyu myu a majaw amyu law law hte rau hpawng de nga wa sai, bai lawng lam langai gaw daini na aten hta mare kaba ni law law nga wa sai hte maren Sinpraw Sinna Dingdung hte Dingda, yawng shara magup na amyu hpan hkum rau nga hpawng de sa wa ai hte maren moi shawng de hkap la tawn ai shachyen shaga htung/lai ni hte sha gaw nmai wa ai madang de du wa nga saga ai. Dai majaw Shachyen shaga wa ai shaloi moi na htung hpe sha la-kap nna shachyen shaga ai rai yang nmyit mada ai mayak manghkang ni byin wa chye nga ai, ga shadawn Marip wa gaw Lahtaw ni hpe Mayu Amyu(N’ta) ni re ngu Lapu a Du manat nmai tsun lu nga sai, hpa majaw nga yang Lahtaw nta de shayi sharawt ya ai Marip N’ta ni ginra law law hta nga wa sai. Lama wa tinang shing nrai tinang a kahpu kanau langai ngai kaw na Lahtaw Shayi hpe hkungran la tawn ai rai yang gaw dai Lahtaw Num dung nga ai Marip nta a matu Mayu ngu masat lu ai rai nna kaga Marip nta ni a matu Mayu nta ngu kalang lata nmai masat ai, Dai hte maren Marip hte Lahpai gaw hpu nau re ngu kalang lata masat ai lam mung jaw ai ngu nlu tsun ai, Lahpai gaw Amyu Lakung kaba langai rai nna Marip mung Amyu Lakung kaba rai nga sai hte maren shada Mayu hte Da-ma ngu nna daw ang wa na lam sha nga ai, hpa majaw nga yang Marip n’ta shada pyi garan pru ai shaning grai law mat nna Htinggaw Mying mung shai hkat mat wa ai hpang shada hku ai(hkungran la hkat ai) nga wa sai hte maren Lahpai nta ni kaw mung shada hku hkau hkat wa ai law law rai wa nga sai majaw, bai nna lai wa sai prat ban 2/3 daran hta Mayu pawng wa ga ai majaw, dai ni du hkra Hpu Nau re ngu manat tik tik sha rai nga yang nmyit mada ai mayak manghkang byin wa chye nga ai.

Dai majaw htap htuk ai Htunghking Shachyen Shaga lam hpe hkansa hkan shatup lu na matu gaw; moi na htung hpe mung anhte chye na tawn ra ai raitim shachyen shaga ai lam hta shangwang kaba dik htum tinang a dum nta hte Lawu Lahta Hpunau nta ni hpe sawn shalawm nna shachyen shaga sa wa ai rai yang htap htuk nga sai, lama wa dai shangwang daram gang bang yang pyi shachyen shaga yak wa ai raiyang gaw tinang hku nna Nta Garan shachyen ai hku ladat shaw ra nga ai, Nta garan nna shayen ai ngu ai gaw; ga shadawn tinang a dum nta hta Lahtaw Num dung nga ai ngu ga, kaga Lawu Lahta Hpu Nau Nta na tinang a Kajan kasha gaw Lahtaw jan bai tai yang Lahtaw ni gaw na a matu Mayu Nta ni raitim na Lawu Lahta Hpu Nau nta ni a matu gaw Da-ma she rai nga sai, dai hpe Nta garan nna shachyen shaga ai ngu tsun ma ai. Kaga shachyen shaga lam langai gaw Hkum ga nna shachyen shaga ai lam ngu ai re, ga shadawn Lahpai Daina Zau Ring hte Lahpai Daina Zau La shan hpu nau yan nga ai ngu ga, kahpu Daina Zau Ring gaw Marip Htingbai Hkawn Ji hpe hkungran la nhtawm madu jan a kayung, Kumhtat Nang Kai a Madu Wa, Htingbai Awng Nan hpe Hkau Awng ngu shaga nu ai, raitim Dai Na Zau La gaw Kumhtat Nang Ja hpe hkung ran la ai majaw Htingbai Awng Nan hpe Kanau ngu shaga ra mat nga ai, dai hpe Hkum ga na shachyen shaga ai ngu ma ai.

Lahta na sanglang ai lam hpe maram dat yang Htunghking Shachyen Shaga lam gaw grai loi la ai amu nrai tim grai yak la ai bungli gaw nrai nga ai, htap htuk manu ai shachyen shaga lam hpe galaw sa wa lu na matu lahta e ngai sanglang htai dan mat wa ai lam ni hpe mung hkaja matsing la nhtawm yawm dik Amyu Lakung kaba ni rai nga ai, MARIP, LAHTAW, LAHPAI, NHKUM, MARAN, MAGAWNG, MASHUN TINGMAI SHA, DU LENG(DURENG), JASEN, PYEN TINGSA, HPRUP SUMPRA, HKA SHA Amyu ni a lam hpe chye na ai salang shing nrai dep hkap ai laili laika ni kaw hti, hkaja la ai rai yang htawm hpang anhte Wunpawng Jinghpaw Amyu sha ni a shachyen shaga ai htunghking gaw amyu sha yawng a arawng sadang langai byin wa na rai nga ai.

Anhte Wunpawng Jinghpaw ni shada hkrum hkat ai shaloi shawng nnan shachyen shaga ai lam hpe lawu na hte maren mu chye lu nga ai.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *